Kitap hakkında
Tarihte Türklerin Kafkasya, Bizans, Trabzon, Gürcü ve Lazlarla ilişkileri. Bölgedeki ihtida hareketleri (Hıristiyanlıktan Müslümanlığa dönenler), Hemşinliler, Lazlar, Hopa/Hemşinlileri, Trabzon'da Rumca konuşanlar, Gürcüler ile ilgili önemli açıklamalar. Yöre kültürü: Vartovor, Vanak, tulum, kemençe, horon çok yönlü incelenmiş olup, belgelere ve kaynaklara göre makaleler halinde kitapta yer almaktadırlar. Hopa şeriyye sicil defterindeki ihtida sayılarının sonucu da verilmektedir. Günümüzde bölgedeki değişik çalışmalar ve faaliyetler üzerine de durulmaktadır. Osmanlı döneminde Artvin ve ilçelerindeki bütün sülaleler, bu sülelelerin aldıkları soyadları, kaynaklara göre bu sülalelerin kökenleri İlginç sülale adlarından birkaçı: ĞUBAZALİOĞLU/ KOBAZOĞLU Gubaz, 550'li yıllarda Laz kralı. SUKANİZEOĞLU Sukanize: Şişmanzade, Şişmanoğlu. Gürcüce. EFRAİMOĞLU Musevi inançlı Hazar Türklerinin günümüze uzanan hatırası. PANDULOĞLU Pandul, Hazar Türklerinin günümüzdeki devamı olan Karay (Karaim) Türklerinde kullanılan soy ad. VALANİZEOĞLU Valani, Kıpçakların batı dillerindeki adlarından biri. Valanize, Gürcüce ek almış Kıpçak boyu. 1840'lı yıllardaki Batum, Gönye ve Artvin'in bazı ilçeleri ve köylerindeki sülaleler, Salnamelerdeki Lazistan sancağına dahil Batum, Acara, Çürüksu, Artvin ve ilçelerindeki Ermeni hane sayısı ile Müslüman nüfus köy köy verilmektedir. Yine 1922 nüfus sayımındaki hane ve nüfus sayısı ile Gürcü, Ermeni, Laz ve Türk nüfusu sonuçları belirtilmiştir.