Kitap hakkında
Toplum kurallarla varolur. Hukuk, ahlak, din, gelenek ve moda gibi sosyal davranış kuralları toplumsal yaşamın temel bileşenleridir. Günümüzün karmaşık toplumlarında, düzenin sağlanması, uyuşmazlıkların çözümü veya toplumsal değişimin yönlendirilmesi bakımından hukuk kurallarının önemi, diğer sosyal davranış kurallarına oranla büyük ölçüde artmıştır. Eskiden ahlak, din veya geleneklerle düzenlenen pek çok konu, artık hukuk kurallarıyla düzenleniyor. Hukuk, insan hayatının neredeyse her alanını kuşatmış durumdadır. Hukuk kurallarının kaynağı nedir? Hangi etkenlere bağlı olarak ve nasıl ortaya çıkarlar? Hukuk bilinçli bir yaratı ürünü müdür, yoksa zaten var olanın keşfi midir? Hukuk insanlığın tarihinde hep var mıydı, hep var olmaya devam edecek mi? Hukuk kurallarının gerektiğinde zor kullanılarak uygulanması neden meşru görülür? Adil olma, adalete yönelme hukukun asli bir özelliği midir? Hukuk kurallarının amacı ve işlevi nedir? Farklı hukuk teorileri bu sorulara farklı yanıtlar verir. İÇİNDEKİLER GİRİŞ Birinci Bölüm Doğal Hukuk Teorisi I- TEOKRATİK DOĞAL HUKUK ANLAYIŞI A- Sofokles B- Cicero C- Aquino'lu Thomas II- LAİK DOĞAL HUKUK ANLAYIŞI A- Hugo Grotius B- John Locke Toplum Sözleşmesi Doğal Haklar Teorisi C- Akılcı Doğal Hukuk Teorisinin Temel Tezleri D- Immanuel Kant ve Ahlakın Temel İlkesi Kategorik Buyruk Evrenselleştirme İlkesi Araçsallaştırma Yasağı Kategorik Buyruk ve Özgürlük Kategorik Buyruklar Çatışır mı? Tartışma Konusu: Ötanazi E- Değerler Teorisi Nesnel Değerlerin Varlığı İnsan Varlığının Kademeli Yapısı Değer Yargıları Neden Kişiden Kişiye Değişir? III- HUKUKUN AMACI: ADALETİ GERÇEKLEŞTİRMEK A- Adalet Kavramının Felsefi Analizi B- Adalete Yönelmeyen Hukuk Hukuk mudur? C- Adalet Türleri Denkleştirici (Düzeltici) Adalet ve Dağıtıcı Adalet Hakkaniyet Sosyal Adalet Tartışma Konusu: Adalet Türleri İkinci Bölüm Hukuksal Pozitivizm I- HUKUKA POZİTİVİST YAKLAŞIM II- HUKUKSAL POZİTİVİZMİN ÖNCÜLERİ A- Thomas Hobbes Devletin Kökeni Hobbes'un Hukuk ve Adalet Anlayışı B- Jeremy Bentham ve John Austin III- HUKUKSAL POZİTİVİZME GÖRE HUKUKUN NİTELİĞİ Hukuk Bağımsız Bir Bilimdir Hukuk Kurallarının Kaynağı Yasakoyucunun İradesidir Hukuk Kesinlik Sağlar Hukuk Kuralları Zorlayıcılık Gücüne Sahiptir Hukuk Kuralları Kapalı Bir Mantık Sistemi Oluşturur IV- HUKUKSAL POZİTİVİZMİN AHLAKİ VE SİYASİ SONUÇLARI A- Pozitivizm ve Hukukun Üstünlüğü İlkesi B- Nazizm ve Hukuksal Pozitivizm Geçmişe Etkili Yasalar Gizli Yasalar Yasaya İtaat Cezalandırılabilir mi? V- KAPSAYICI HUKUKSAL POZİTİVİZM A- H. L. A. Hart Doğal Hukukun Asgari İçeriği Yargısal Takdir B- Ronald Dworkin'in İtirazları Yargısal Takdirin Eleştirisi Kurallar ve İlkeler Üçüncü Bölüm Sosyolojik Pozitivizm I- HUKUKA SOSYOLOJİK YAKLAŞIM II- İBN HALDUN Dayanışma Biçimleri Soy Dayanışması (Asabiyet) ve Devletin Kuruluşu III- EMILE DURKHEIM IV- LEON DUGUIT Hukukun Kaynağı Nesnel Hukuk Hukukun Üstünlüğü İlkesi V- MAX WEBER Sosyoloji ve Pozitivizm Rasyonalitenin Egemenliği ve Kapitalizmin Gelişmesi Hukuk Kurallarının Ortaya Çıkışı Hukukun Rasyonelleşmesi ve Otorite Tipleri Dördüncü Bölüm Normativist Pozitivizm Hans Kelsen ve Saf Hukuk Kuramı Hukuk-Ahlak Ayrımı ve Adalet Kavramı Normlar Hiyerarşisi ve Temel Norm Örf ve Adet Hukuku ile Sözleşmeler Devlet ve Hukuk Beşinci Bölüm Faydacı Hukuk Teorisi I- FAYDACILIK A- Jeremy Bentham Fayda İlkesi Mutluluk Terazisi Tartışma Konusu: Bentham'ın Gece Nöbeti B- John Stuart Mill Özgürlük ve Fayda Eylem Faydacılığı-Kural Faydacılığı II- FAYDACILIĞIN ELEŞTİRİSİ A- Kant'ın Araçsallaştırma Yasağı ve Faydacılık Tartışma Konusu: Ahlakın En Üstün İlkesi: Mutluluğu Maksimize Etmek B- John Rawls: Adalet Teorisi Bilgisizlik Peçesi Toplum Sözleşmesi Adalet İlkeleri Fark İlkesi ve Ahlaki Hak Ediş Altıncı Bölüm Marksist Hukuk Teorisi Marksist Dünya Görüşü Hukuk Fetişizmi Hukuk Fetişizminin Özel Bir Türü: Evrensellik İddiası Hukuk ve Adalet Hukukun ve Devletin Göreli Özerkliği Komünist Toplumda Hukuk Yedinci Bölüm Feminist Hukuk Teorisi Liberal Feminizm Radikal Feminizm Biyolojik Cinsiyet ve Toplumsal Cinsiyet Kadın Bedeninin Dönüştürülmesi Özen (Bakım) Ahlakı ve Adalet Ahlakı Farklı Ahlaki Sesin Analizi Ortak Bir İnsanlık Ahlakı ! Yeni Bir Hukuk Politikası Takdir Yetkisi ve Hakkaniyet İlkesi Hukuk Dilinin Cinsiyetçi Yorumu Tartışma Konusu: Kürtaj KAYNAKLAR