Kitap hakkında
“Esendal kurulu bir zemberekle harekete geçen ve bundan dolayı da ister istemez suni ve kuklavari olmaktan kurtulamayan şahıslar ve vakalar yerine, önümüze gerçek olaylar, nefes alıp veren insanlar çizen, bir kelime ile bize belirli bir vaka anlatmaktan çok, önümüze başsız sonsuz bir hayat parçası seren ilk Türk hikâyecisidir.” Haldun Taner Memduh Şevket Esendal’ın üçüncü romanı Vassaf Bey, yirminci yüzyılın ilk yarısında toplumun yaşadığı büyük dönüşümün aile ve birey üzerindeki etkilerini ele alır. Esendal romanın odağına, Cumhuriyet’in yeni başkenti Ankara’daki bürokrat ve yüksek memur ailelerinin maddi, manevi çıkmazlarını, küçük burjuva bireylerin ahlak anlayışlarını, Batılı ve geleneksel değerler arasındaki çatışmayı yerleştiriyor. Yargıtay emeklisi bir babanın küçük kızı Perihan, evlenip kendisine bir hayat kurmak ister. Zira, Perihan, toplum ve ailenin baskısından kurtulmanın tek yolunu evlilikte görür. Arkadaş ve akrabaları da Perihan’ın bu arzusunu gerçekleştirmek için seferber olur. Perihan’ın yer yer histerik bir hâle dönüşen bu evlenme arzusunu okurken arka planda toplumun aksayan yönlerine şahit oluruz. “Konuşmalar” ve “Mektuplar” adıyla iki bölümden oluşan romanın ilk bölümünde karmaşık bir diyalog örgüsüyle yer yer tiyatro metnine yaklaşan bir üslup kullanılırken; ikinci bölümde, mektup tarzının olanaklarıyla samimi bir hava yaratılmıştır. Vassaf Bey; tek kurtuluşu evlenip kabuğuna çekilmekte bulan genç kızları, mutsuz evlilikleri, çıkar temelli ilişikleri, otoriter babaların elinde yok olan hayatları farklı edebî türlerin imkânlarından da yararlanarak bir toplumbilimci titizliğiyle gözler önüne seriyor.